27 Eylül 2007

Dergi ve Sitelerdeki Reklamlar

Yıllar önce birkaç aylık gecikme ile İncirlik’ten çıkma yabancı bilgisayar dergilerini incelerken öncelikle reklam sayfalarına bakardım. Zira o zamanlar bilişim alanındaki gelişmeler Türkiye’ye bu kadar hızlı gelmezdi. Bu yazıda üzerinde durmak istediğim konu şudur: Tüm süreli yayınlarda olduğu gibi bilgisayar dergileri ve web siteleri için reklam sayfaları önemlidir.

Zaman zaman okurlar bilgisayar dergilerindeki reklam sayfalarının fazlalığından şikayet ederler. Bazıları çıkar der ki “reklamdan başka bir şey yok bu dergide”. Haklıdır, dergide çok sayıda reklam sayfası vardır da kazın ayağı sandığı gibi değildir. Aslında durup düşünse kendisi için kaleme alınmış haber, yorum ve inceleme yazılarının dergiye getirdiği maliyetin büyük bir kısmının reklam veren firma tarafından sağlandığını fark edecektir. Örneğin PC Magazine dergisinin Eylül 2007 sayısını ele alalım. 212 sayfalık derginin tam 46 sayfası reklamlara ayrılmış. Size hemen söylemeliyim ki PC Magazine dergisi çok yüksek bir editoryal/reklam oranı tutturulmuş. İşte bu konudaki tahminlerim: PC Magazine dergisinin reklam grubu 10 sayfa daha reklam alabilme başarısını göstermiş olsaydı dergi yöneticileri toplam sayfa sayısında artışa gitmeyebilirlerdi. Başka bir deyişle haber, inceleme, tanıtım içeren sayfaların sayısı 10 azalırdı. Ne ki reklam grubu 46 reklam sayfası yerine 65 sayfa reklam bulsaydı dergi yöneticileri editoryal sayfa sayısında fazla kısıtlama yapmamak için dergiye 1 forma ekleyip toplam sayfa sayısını 228’e çıkarırdı. Bunlar benim tahminlerim.

Bu metni kaleme alırken masamın üstünde CHIP dergisinin Ağustos 2007 sayısı da vardı. Derginin toplam sayfa sayısı 196. Başka bir deyişle CHIP dergisi PC Magazine dergisinin Eylül sayısından 1 forma daha az sayfaya sahip. Bu farkı yaz mevsimine bağlamak gerekir. Çünkü CHIP dergisinin toplam sayfa sayısı genelde 236’dır. CHIP dergisinin 194 sayfalık Ağustos sayısında reklâm sayfalarının toplam sayısı 48’dir. Bu 48 sayfaya firma içi reklâmlar dahildir. Hemen size tahminlerimi söyleyeyim: Derginin reklâm grubu yaz dolayısıyla istenilen miktarda reklâm alamadığı için dergi yöneticileri derginin fiyatını yükseltmek yerine doğal olarak sayfa sayısını düşürmüşler. Yoksa kimse CHIP Dergisinin yazar kadrosunun yazın tatil yaptığını düşünmesin. Tekrar etmek gerekirse bir okur olarak her ay satın aldığım dergiye ilan veren firmalara teşekkür ediyorum. Onların sayesindedir ki derginin fiyatı olması gerekenin altındadır. Örneğin geçen gün BYTEPLUS -Webmaster İpuçları adlı süreli olmayan yayını aldım. Toplam 52 sayfa olan yayında reklama ayrılan sayfa sayısı 4 ve fiyatı ise her ay aldığımız dergilerin neredeyse 2 katı: 10 YTL.

Elinize aldığınız dergideki reklâm sayfaları ile ilgilenmiyorsanız anında çevirip başka sayfaya geçersiniz. Moda dergilerinde olduğu gibi 5–6 reklâm sayfası arka arkaya konulduysa biraz sabırlı olmak gerekir. Bir de dergilerin son sayfalarında yoğun bir şekilde reklâmlara yer verilir. Son 5–6 sayfada okunacak yazı olmadığı için o sayfalara yalnızca reklâmlarla ilgilenenler bakar. Derginin sonuna konulan bu reklam sayfaları oldukça ucuzdur.

Benzer durum Web siteleri için de geçerlidir. Ancak son zamanlarda izleyici sayfaya giriyor ortalama 10–15 saniye reklâm sayfasına bakması isteniyor. Bu rahatız edici bir durum. Örneğin hiç ilgi alanıma girmeyen bir ürünün reklâmını izlemek zorunda kalıyorum. Ancak web sitesinin ana sayfasının belli bir miktarının reklâmlara ayrılmasını normal karşılamak gerekir. Sık sık ziyaret ettiğiniz Web sitesi reklam almıyorsa bilin ki o site bir süre sonra istediklerinizi size veremeyecek, yeterli sıklıkta güncellenemeyecektir. Bu nedenle web sitelerinin reklam almalarını normal karşılayalım derim. Tabii site ve dergi yöneticilerinin ölçülü olmalarını ve kantarın topuzunu kaçırmamalarını istemek bizim hakkımız. Ötesi her gün ziyaret ettiğiniz, dolayısıyla bir şeyler bulduğunuz Web sitesinin reklam aldığını gördüğünüzde buna sevinelim derim. Tabii gizli veya sanal denen reklam olayı hem ayrı bir konudur hem de tartışmaya son derece açık bir konudur.